یک صبحانه مفصل بخور و لاغر شو!
مصرف یک صبحانه ی غنی از پروتئین که حاوی پنیر کم چرب و یا تخم مرغ باشد موجب سرکوب هورمون های مسئول اشتها می شود و یک راهکار موثر برای کاهش مصرف غذا و تنقلات پُر کالری در طول روز است.
بسیاری از کسانی که تصمیم به لاغر شدن می گیرند فکر می کنند اگر وعده ی صبحانه را حذف کنند و صبحانه و ناهار را یک جا مصرف کنند بیشتر لاغر می شوند در صورتی که این طور نیست.
دانشمندان دانشگاه میسوری دریافتند، مصرف یک صبحانه ی سالم و کافی خصوصا اگر محتوای پروتئین آن بالا باشد، موجب افزایش حس سیری فرد در طول روز می شود، در نتیجه کمتر گرسنه شده و میل کمتری به مصرف غذا و تنقلات دارند.
اهمیت مصرف صبحانه برای همه روشن است ولی بعضی از افراد هنوز آن طور که باید به صبحانه اهمیت نمی دهند و تصور می کنند چون صبح میل چندانی به خوردن ندارند، اگر صبحانه نخورند بخشی از کالری دریافتی روزانه شان کاسته می شود.
در مطالعه ای که در آمریکا انجام شد، میزان سیری و گرسنگی تعدادی از نوجوانان با استفاده از روش های بسیار دقیق اندازه گیری شد. اشتهای افراد با پیگیری افت و خیز سطح هورمون های مسئول سیری و گرسنگی ارزیابی شد. همچنین با رهگیری پاسخ های مغز به تحریکات گرسنگی با روش MRI، بخش های مسئول پاسخ به تحریک های گرسنگی مشخص گردید.
هورمون های مسئول اشتها
*
لپتین(LEPTIN) از جمله مهم ترین هورمون های ترشح شده در بدن می باشد که بر هیپوتالاموس اثر کرده و اعلام سیری می کند. ولی در صورت عدم پاسخ مناسب به این هورمون، فرد
پُرخوری می کند. بافت چربی بدن علاوه بر لپتین، هورمون های آدیپونکتین ورزیستین را هم ترشح می کند. این سه هورمون در اثر پیام های ارسالی به مغز توسط بافت چربی، در ارتباط با حجم انرژی ذخیره شده ترشح می شوند.
* انسولین، هورمونی است که از سلول های بتای جزایر لانگرهانس لوزالمعده(پانکراس) ترشح می شود و با کاهش قند خون سبب تولید علایم گرسنگی توسط هیپوتالاموس می گردد.
* گرلین(GHRELIN) هورمون دیگری است که از معده ترشح می شود و در گرسنگی نقش دارد و اگر میزان ترشح آن در بدن زیاد باشد و یا به خوبی عمل نکند، موجب پُرخوری می گردد.
نقش عوامل عصبی در کنترل اشتها
لازم به ذکر است که نقش عوامل عصبی که از طریق عصب واگ، سیستم گوارشی را تحت تأثیر قرار می دهند، نیز روشن شده است. دانشمندان در زمینه ی کنترل سیستم عصبی، برای قسمت های مختلفی از مغز نقشی قائل شده اند.
از میان انتقال دهنده های امواج عصبی که بین سلول های مغزی ترشح شده و عمل می کنند، نقش نوروپپتید Y و اورکسین(OREXIN) در تحریک اشتها، همچنین نقش ملانوکورتین ها و هورمون محرکه ی آلفاملانوکورتین در سیری تعیین شده اند.
در این مطالعه پس از کنترل دقیق مسیر های کنترل اشتها، برنامه غذایی این نوجوانان بررسی شد. این نوجوانان عادت به حذف وعده صبحانه داشتند. عدم مصرف صبحانه موجب شده بود تا آن ها به مصرف تنقلات پرکالری روی بیاورند و شروع به پُرخوری خصوصا در شب ها کنند. در نتیجه دچار اضافه وزن و چاقی شوند.
در این نوجوانان تنظیم هورمون لپتین که مسئول حس گرسنگی است و توسط سلول های چربی تولید می شود بر هم می خورد. کمبود این هورمون در بدن باعث بروز احساس گرسنگی و پرخوری می شود. کمبود هورمون لپتین در بدن، حتی در مواقعی که انسان احساس گرسنگی نمی کند، باعث می شود که فرد دچار پرخوری شود و به صورت غیر معمول مواد غذایی زیادی را مصرف کند.
مصرف یک صبحانه ی سالم و کافی خصوصا اگر محتوای پروتئین آن بالا باشد، موجب افزایش حس سیری فرد در طول روز می شود، در نتیجه کمتر گرسنه
شده و میل کمتری به مصرف غذا و تنقلات دارند
در ادامه ی مطالعه به برنامه ی غذایی این نوجوانان صبحانه را اضافه کردند و دو نوع صبحانه به آن ها داده شد به صورتی که صبحانه ی یک گروه حاوی پروتئین بیشتری بود. نتایج بررسی های هورمونی و مغزی نشان داد مصرف صبحانه موجب شد تا این نوجوانان در هنگام صرف ناهار احساس سیری بیشتری داشته باشند. پاسخ بخش هایی از مغز آن ها که مسئول احساس گرسنگی بود، کاسته شده بود و آن هایی که در وعده ی صبحانه پروتئین بیشتری مصرف کرده بودند احساس سیری بیشتری داشتند و در دو وعده ی بعدی کمتر غذا مصرف کردند.
در مطالعه ی دیگری محققان طی 4 سال، 6 هزار و 764 فرد سالم را مورد بررسی قرار دادند و دریافتند وزن افرادی که در وعده ی صبحانه شان معادل 300 كیلوکالری غذا می خورند 2 برابر کسانی است که صبحانه ای شامل 500 كیلوکالری (یا بیشتر) میل می کنند. این پدیده کمی عجیب به نظر می رسد اما دلیل معقولی دارد مبنی بر این كه خوردن صبحانه مفصل تر باعث می شود در طول روز سطح قند و انسولین خون کمتر افزایش یابد و در نتیجه فرد به طور ناگهانی احساس گرسنگی نکند.
از این رو با توجه به این یافته ها مشخص می شود مصرف یک صبحانه ی غنی از پروتئین که حاوی پنیر کم چرب و یا تخم مرغ باشد، یک راه کار موثر برای کاهش اشتها در طول روز است.
عاتکه موسوی
بخش تغذیه تبیان
مطالب مرتبط:
مطالبی جامع و کامل درباره ی رژیم های لاغری 12 ماده غذایی خوب برای صبحانه
آیا نخوردن صبحانه ضرر دارد؟
صبحانه را فراموش نکنید
چرا باید صبحانه بخوریم؟
صاد مثل صبحانه
حذف صبحانه یعنی زندگی ناسالم
اصل اول خوردن صبحانه