موبايل بازها مواظب باشند!

شايد بتوانيم بگوييم روند تعويض موبايل به اندازه روند رشد تكنولوژي آن سريع است. بر اساس اطلاعات آماري روزنامه اينديپندنت، عمر مفيد استفاده از يك تلفن‌همراه بطور متوسط 5 سال است. در حالي كه برخي از مردم تقريبا هر سال گوشي موبايل‌شان را عوض مي‌كنند.

در ايران آمار مشخصي از ميزان تعويض موبايل‌ها وجود ندارد ولي با توجه به سرعت ورود موبايل‌هاي جديد، مي‌توان حدس زد كه در ايران هم سرعت تعويض گوشي كمتر از اروپا يا آمريكا نيست. شايد شركت‌هاي توليدكننده موبايل كه تقريباً هر هفته محصولي جديد را معرفي يا وارد بازار مي‌كنند، مسبب اصلي اين مصرف گرايي باشند. البته توليدكنندگان هم به طراحي برنامه‌هاي بازيافت گوشي براي كاهش ضررهاي محيط زيست روي آورده‌اند. مثلا بسياري از توليد كنندگان موبايل گوشي‌هاي قديمي و از رده خارج را تحويل مي گيرند ولي خيلي مشخص نيست كه پس از دريافت موبايل‌هاي قديمي با آن‌ها چه مي‌كنند. در ايران فروشندگان موبايل، موبايلي را كه ديگر خريدار ندارد، به تعميركاران موبايل مي‌فروشند. تعميركاران هم موبايل را باز كرده و قطعه‌هاي آن را استفاده مي‌كنند. برخي قطعه ها را براي موبايل‌هاي ديگر بر مي‌دارند و از قطعه‌هاي سالم‌تر هم به عنوان قطعه اصلي استفاده مي‌كنند. به اين ترتيب موبايل كهنه و قديمي دوباره استفاده مي‌شود و توليد زباله نمي‌كند.

در ايران، برخي موبايل‌ها سرنوشت ديگري پيدا مي‌كنند و پيش از آن‌كه عمرشان به پايان برسد وارد مرحله رفرش مي‌شوند. شايد عبارت «موبايل رفرش شده» را شنيده ‌باشيد. موبايل رفرش شده قيمت پايين‌تري دارد. رفرش از كلمه Re furbishment  گرفته شده استRe furbishment . در لغت به معني تغيير جزيي يك وسيله از نظر ظاهري و فني است.

اين موضوع در بين محصول هاي گران‌قيمتي مثل موبايل، كامپيوتر، لپ‌تاپ و صفحه نمايش‌هاي كامپيوتر شايع است و دليلش هم آمار مرجوعي بالايي است كه اين وسايل دارند.

براي مثال كامپيوتر و لپ‌تاپ‌هاي كه برچسب Re furbishment  دارند، معمولاً در ابتدا، استاندارد كيفي سازنده را سپري نكرده‌اند، ولي پس از تعمير، تأييد مي‌شوند و با قيمتي در حدود 30 درصد كمتر به فروش مي‌رسند. بطور كلي هر وسيله الكترونيكي مي تواند به دليل هاي مختلف  Re furbishment تلقي شود.

يكي از اين دليل‌ها مرجوعي بودن كالاست. در بيشتر فروشگاه‌هاي بزرگ، يك دوره زماني مشخص براي بازگرداندن كالا وجود دارد. اگر محصول عيب و نقصي داشته باشد، فروشگاه آن را به كارخانه سازنده برمي‌گرداند. كارخانه آن را بررسي و تعمير مي‌كند و با بسته‌بندي جديد به نام يك محصول Re furbishment مي‌فروشد.

دليل ديگر آسيب‌هاي حمل و نقل است. گاهي اوقات ممكن است بسته كالا هنگام حمل، به هر دليلي آسيب ببيند ولي محصول سالم بماند. در اين حالت هم فروشنده بسته‌هاي آسيب ديده را به كارخانه سازنده بازمي‌گرداند. كارخانه نيز محصولات را دوباره بسته‌بندي مي‌كند و با عنوان Re furbishment به فروشنده پس مي‌دهد.

سومين دليل تغيير در شكل ظاهري كالاست. گاهي يك محصول به دلايل مختلفي دچار خش، فرورفتگي يا ديگر اشكال‌هاي ظاهري مي‌شود كه فقط شكل دستگاه آسيب مي بيند و عملكرد آن تغييري نمي‌كند. كارخانه سازنده دو راه دارد: يكي اينكه دستگاه را با همان عيب ظاهري بفروشد يا اينكه عيب محصول را با قرار دادن قطعات در يك قاب جديد رفع كند. در هر دو صورت محصول  Re furbishment شده به حساب مي‌آيد.

آخرين دليل ايجاد مشكل در خط توليد است. ممكن است در خط توليد، مشكلي براي محصول پيش آيد كه زمان توليد كسي متوجه آن نشود و در فروشگاه مشخص شود. در نتيجه كارخانه اين محصول را پس از تحويل گرفتن از فروشگاه، تعمير مي‌كند و دوباره به عنوان محصول  Re furbishment مي‌فروشد.

به اين ترتيب گوشي‌هاي موبايل به هر دليلي مي‌توانند به كارخانه سازنده برگردانده شوند اما كارخانه نمي‌تواند آن را به عنوان محصول نو بفروشد بلكه با نام Re furbishment به بازار مي‌فرستد. در ايران پديده Re furbishment معناي ديگري پيدا كرده. روند رفرش در كشور ما با ساير كشورهايي كه در آن‌ها  Re furbishment به صورت رسمي و قانوني انجام مي‌شود، متفاوت است.

بسياري از گوشي‌هاي رفرش شده موجود در بازار وارداتي‌اند و عمليات رفرش در كشورهاي ديگر روي آنها انجام شده. به همين دليل حتي متخصصان تلفن همراه نيز به سختي مي‌توانند اين گوشي‌ها را از اصلي تشخيص دهند. بنابراين بهتر است براي اطمينان از اصل بودن موبايل، به دنبال گارانتي اصلي باشيد و به موبايل‌هاي زير قيمت شك كنيد.

منبع: هفته نامه کليک